Cumartesi, Ekim 27

10 Kritik Karar Açısından Zara ve Lc Waikiki’nin Değerlendirilmesi


Günümüz ekonomik koşullarında var olan veya yeni kurulmakta olan işletmelerin ya da büyümeye çalışan kobilerin, bulundukları sektörlerden bağımsız olarak, dikkat etmeleri gereken hususlar var. Bu hususlar ‘’ 10 kritik karar ‘’ başlığı altında sıralanmıştır. Bu kritik kararları, örnek olarak hizmet sektöründen seçtiğimiz ZARA (Zara España, S.A.) ve LC Waikiki işletmeleri üzerinden değerlendireceğiz.


Zara, 1975 yılında Amancio Ortega ve Rosalía Mera tarafından Inditex (Industria de Diseño Textil, S.A) şirketi bünyesinde, İspanyada kuruldu1. İlk mağazasını Galicia kentinde açan firma, günümüzde üretim, dağıtım ve tasarım faaliyetleri ile müşteri odaklı servis anlayışı sayesinde modaya yön veren firmalardan bir tanesi oldu. LC Waikiki ise 1985 yılında Fransız tasarımcı George Amoual tarafından Fransa’da kuruldu. Türkiye pazarına 1991 yılında Tema Tekstil ortaklığıyla giren LC Waikiki, 1997 yılında Tema Tekstil tarafında satın alınarak bir Türk firması oldu2. Sonradan yaptığı yatırımlarla Türkiye de kendi sektöründe en çok satışı yapan ve en hızlı büyümeye sahip olan LC Waikiki yurtdışında da yatırımlarına ağırlık veriyor.




Hizmet sektörünün bir alt kolu olan hazır giyim kategorisinde bulunan bu iki firmanın üretim, dağıtım, hizmet ve insan kaynakları başta olmak üzere ‘’10 kritik karar’’ doğrultusundaki attıkları adımları sırasıyla karşılaştıralım:


 Mal ve Hizmet Tasarımı: Zara dünyanın birçok bölgesinde farklı giyim zevklerine sahip müşteri profiline sahip. Müşterilerin isteklerini ve giyim zevklerini karşılamak için bir tasarımdan üç adet üretmek yerine; üç farklı tasarımdan birer adet üretiyor. Böylece ürün çeşitliliği sağlayıp hem müşterileri tatmin ediyor hem de diğer mağaza ve tekstil firmalarına göre ön plana çıkıyor. Ayrıca modaya yön veren modacıların kullandıkları çizgilerle üretim yapan Zara, modayı takip etmek isteyen müşterilerin ihtiyaçlarına da tasarımlarıyla cevap veriyor. Diğer bir yandan LC Waikiki’nin üretim sayısını ön plana çıkıyor. Müşterilerin temel isteklerine yönelik, hemen tüketilecek ve sade tasarımlara sahip ürünler ön plana çıkıyor.

 Kalite Yönetimi: Zara ve LC Waikiki üretim yaptırdığı fabrikaları kendi standartları doğrultusunda denetliyor buna ek olarak mağazalarda bulunan ürünler belli periyodlarla çalışanlar tarafından inceleniyor, sorunlu ürünler reyondan çekilerek üretim merkezine geri yollanıyor.

 İnsan Kaynakları ve İş Tasarımı: Zara genel olarak iyi eğitim almış, yabancı dil bilen, daha önce sektörde veya aranan pozisyonda deneyim sahibi ve uzun dönem çalışmaya istekli insanları istihdam ediyor. İşe başlayan personel 2-3 ay süreyle eğitim koçu tarafından eğitime tabi tutuluyor. Bu eğitimlere ek olarak belli periyodlarla her çalışan, yeni veya eski, performans değerlendirmesine tabi tutuluyor. Diğer bir yandan LC Waikiki genel olarak mağazalarında part-time ve kısa dönemli çalışanları istihdam ediyor bu yüzden çalışan sirkülasyonu LC Waikiki de çok yüksek.

 Tesis Tasarımı: Zara açacağı mağazalar için merkezi bir tasarım kullanıyor örnek vermek gerekirse yenilenen Nişantaşı mağazasının çizimleri, sergi alanları, soyunma kabinleri, aynaların yerleri, kasaların yerleşimi, ışıkların derecesi ve konumu… bu ve bunun gibi diğer hususlar İspanyadan gönderilen bir ekip tarafından uygulandı ayrıca yapılan müzik yayını yine İspanya merkezli bir radyo tarafından sürdürülmekte. Tüm bu ayrıntılar müşterilerin daha rahat hissetmeleri için düzenlenmekte ve merkezi olmasından dolayı New York’ta bulunan bir mağaza ile Hong Kong’da bulunan mağaza tasarım olarak aynı içeriğe sahip. Ayrıca Zara açacağı mağazalar için yüksek metrekarelere ihtiyaç duymakta. Diğer bir yandan LC Waikiki ise mağazalarına göre tasarım olarak farklılıklar içermekte olup açacağı mağazalar için Zara kadar yüksek metrekarelere ihtiyaç duymamaktadır.

 Yerleşim: Zara dünya genelinde 1671 mağazaya sahip Türkiye de ise 31 mağazası bulunmakta. Zara mağazalarını açacağı bölgeleri belirlerken nüfusun yoğun olduğu ve alım gücü yüksek insanların ikamet ettiği yerleri seçiyor. LC Waikiki ise yurtdışında 36, Türkiye de ise 360 dan fazla mağazaya sahip. Mağazalarını konumlandırırken ürünlerine talep duyan insanların yaşadığı bölgeleri ve de alışveriş merkezlerini tercih ediyor.

 Süreç ve Kapasite Tasarımı: Kritik ve müşteri odaklı süreç tasarımında bulunan Zara, insanların dönemsel (yaz-kış) taleplerine göre ürünlerini hazırlıyor ve mağazalarında bulunan depo ile yüksek kapasitede hizmet sunup, ihtiyaca karşılık veriyor. Diğer bir taraftan LC Waikiki dönemsel ürünler üretip müşterilerine sunuyor ama mağazalarında depolama sistemi olmadığı için zaman zaman müşterilerinin taleplerine cevap veremiyor.

 Envanter, Malzeme İhtiyaç Planlanması, Tam Zamanında Üretim: Örnek olarak ele aldığımız iki firmada sezonun ihtiyaçları ve talepleri doğrultusunda üretimde ihtiyaç duyulan iplik türü, malzeme vb. envanteri hazırlayıp; öngörülen talep doğrultusunda ürünleri tam zamanında satışa çıkartmak için gerekli adımları planlıyorlar.

 Tedarik Zincir Yönetimi: Zara üretiminin yarısından fazlasını İspanya dışından karşılıyor. Başta Türkiye’de ve Çin’de olmak üzere yaptırdığı üretimi, İspanya’da bulunan dev bir depolama merkezine topluyor. Dünyanın dört bir tarafında bulunan mağazalardan gelen talepler doğrultusunda haftada en az iki sefer olmak üzere mağazalara ürünleri yolluyor. LC Waikiki ise Türkiye odaklı üretim gerçekleştirip, mağazaların istekleri doğrultusunda ürün sevkiyatlarını gerçekleştiriyor.

 Bakım: Her iki firmada kendi mağazalarının teknik bakımını belli periyodlarla gerçekleştiriyorlar bunun dışında mağazada bulunan ürünler ise mağaza personeli tarafında denetleniyor. Denetim sırasında hatalı ürün tespit edilirse direkt olarak reyondan çekiliyor.

 Orta Dönem ve Kısa Dönem Çizelgeleme: Her iki şirkette ön görüleri ve planlamaları doğrultusunda çalışanlarının çalışma saatleri ayarlıyor. Buna ek olarak yine tahminler doğrultusunda üretim çizelgelemeleri yapılıyor.

0 yorum:

Yorum Gönder